Blog

Đa thức thu gọn – Lý thuyết trọng tâm, ví dụ và bí quyết học hiệu quả Toán 8

T
Tác giả
4 phút đọc
Chia sẻ:
4 phút đọc

1. Giới thiệu và tầm quan trọng

Đa thức thu gọn là một khái niệm nền tảng trong chương trình Toán 8, nằm trong chương ĐẠI SỐ, bài học về biểu thức đại số. Hiểu rõ đa thức thu gọn giúp học sinh giải quyết hiệu quả các bài toán về biến đổi biểu thức, rút gọn đa thức và chuẩn bị tốt cho các dạng bài phức tạp hơn như phương trình, bất phương trình.

Nắm vững kiến thức về đa thức thu gọn không chỉ cần thiết khi làm bài kiểm tra mà còn quan trọng khi áp dụng thực tế: lập biểu thức tính toán trong khoa học, kỹ thuật, công nghệ… Thực hành bài tập đa dạng sẽ giúp bạn tiến bộ rõ rệt. Đặc biệt, bạn có thể luyện tập miễn phí với hơn 42.226 bài tập chất lượng trên hệ thống!

2. Kiến thức trọng tâm cần nắm vững

2.1 Lý thuyết cơ bản

• Định nghĩa: Đa thức thu gọn là đa thức không còn hạng tử đồng dạng nào nữa, tức là không thể gom nhóm và cộng/trừ các hạng tử đồng dạng tiếp.

• Hạng tử đồng dạng là các hạng tử có cùng phần biến và số mũ tương ứng.

• Quy tắc: Khi thu gọn đa thức, hãy cộng/trừ các hệ số của từng nhóm hạng tử đồng dạng.

• Điều kiện: Không thể thu gọn các hạng tử không đồng dạng với nhau.

2.2 Công thức và quy tắc

  • Công thức cơ bản thu gọn đa thức: NếuA=a1xn+a2xn+bA = a_1x^n + a_2x^n + bthì A=(a1+a2)xn+bA = (a_1 + a_2)x^n + b
  • Quy tắc: Cộng/trừ hạng tử đồng dạng, giữ nguyên các hạng tử không đồng dạng.
  • Cách ghi nhớ: Luôn kiểm tra phần biến (bao gồm cả số mũ) để xác định đồng dạng.
  • Các biến thể: Đa thức nhiều biến, ví dụ 3x2y2x2y+7y23x^2y – 2x^2y + 7y^2thu gọn thành(32)x2y+7y2=x2y+7y2(3 - 2)x^2y + 7y^2 = x^2y + 7y^2

3. Ví dụ minh họa chi tiết

3.1 Ví dụ cơ bản

Cho đa thứcA=2x2+5x3x2+7y2xA = 2x^2 + 5x – 3x^2 + 7y – 2x.

• Bước 1: Xác định các cặp hạng tử đồng dạng:

  • 2x22x^23x2-3x^2là đồng dạng.
  • 5x5x2x-2xlà đồng dạng.
  • 7y7y đứng riêng.

• Bước 2: Cộng hệ số các hạng tử đồng dạng:2x23x2=x22x^2 - 3x^2 = -x^2;5x2x=3x5x - 2x = 3x.

• Bước 3: Viết đa thức thu gọn:A=x2+3x+7yA = -x^2 + 3x + 7y.

Lưu ý: Luôn kiểm tra lại phần biến và số mũ!

3.2 Ví dụ nâng cao

Thu gọn đa thứcB=x2y3xy2+2x2y+4xy2y2+5B = x^2y - 3xy^2 + 2x^2y + 4xy^2 – y^2 + 5.

  • Nhóm hạng tử cùngx2yx^2y:x2y+2x2y=3x2yx^2y + 2x^2y = 3x^2y
  • Nhóm hạng tử cùngxy2xy^2:3xy2+4xy2=xy2-3xy^2 + 4xy^2 = xy^2
  • y2-y^255 đứng riêng.

Vậy đa thức thu gọn:B=3x2y+xy2y2+5B = 3x^2y + xy^2 - y^2 + 5.

Kỹ thuật giải nhanh: Gạch chân các phần giống nhau, nhóm cẩn thận theo phần biến trước khi tính.

4. Các trường hợp đặc biệt

  • Khi đa thức chỉ có một hạng tử của mỗi loại thì đã là đa thức thu gọn.
  • Nếu tổng các hạng tử đồng dạng là 00, loại bỏ khỏi đa thức (ví dụ:5x5x=05x - 5x = 0).
  • Khi thu gọn đa thức nhiều biến, không cộng các hạng tử khác phần biến, khác số mũ.

5. Lỗi thường gặp và cách tránh

5.1 Lỗi về khái niệm

  • Hiểu sai đồng dạng: chỉ cộng/trừ các hạng tử có phần biến và mũ giống nhau.
  • Nhầm lẫn với phép cộng trừ phân thức hoặc đơn thức.
  • Để phân biệt, luôn so sánh phần biến và số mũ trước khi cộng các hệ số.

5.2 Lỗi về tính toán

  • Tính sai hệ số khi cộng/trừ.
  • Bỏ sót hạng tử khi gom nhóm.
  • Phương pháp kiểm tra: Đọc lại từng bước, đếm đủ số hạng tử so với đầu bài.

6. Luyện tập miễn phí ngay

Bạn có thể truy cập ngay 42.226+ bài tập đa thức thu gọn miễn phí tại website. Không cần đăng ký, bắt đầu luyện tập Đa thức thu gọn miễn phí, theo dõi tiến độ, tự kiểm tra các kiến thức đã học và nâng cao kỹ năng giải toán!

7. Tóm tắt và ghi nhớ

  • Đa thức thu gọn: là đa thức không còn hạng tử đồng dạng nào.
  • Chỉ cộng/trừ các hạng tử đồng dạng.
  • Viết đa thức thu gọn giúp dễ dàng rút gọn, tính toán, và giải các bài toán đại số.
  • Thường xuyên luyện tập bài tập Đa thức thu gọn miễn phí để tăng phản xạ và chính xác.

Checklist ôn tập:

  • Hiểu định nghĩa, xác định hạng tử đồng dạng
  • Nắm vững quy tắc cộng/trừ hệ số
  • Thực hiện lần lượt từng bước thu gọn
  • Ôn lại các trường hợp đặc biệt, lỗi thường gặp

Chúc các bạn học tốt và đạt điểm cao với chủ đề Đa thức thu gọn nhé!

T

Tác giả

Tác giả bài viết tại Bạn Giỏi.

Nút này mở form phản hồi nơi bạn có thể báo cáo lỗi, đề xuất cải tiến, hoặc yêu cầu trợ giúp. Form sẽ tự động thu thập thông tin ngữ cảnh để giúp chúng tôi hỗ trợ bạn tốt hơn. Phím tắt: Ctrl+Shift+F. Lệnh giọng nói: "phản hồi" hoặc "feedback".