Blog

Đơn thức và đa thức: Khái niệm, Lý thuyết, Ví dụ và Lỗi Thường Gặp (Toán 8)

T
Tác giả
4 phút đọc
Chia sẻ:
4 phút đọc

1. Giới thiệu và tầm quan trọng

Trong chương trình Toán 8, khái niệm Đơn thức và đa thức là nền tảng quan trọng khi học về biểu thức đại số. Việc hiểu rõ hai khái niệm này sẽ giúp học sinh xử lý dễ dàng các dạng bài tập liên quan và chuẩn bị tốt cho các chương tiếp theo. Đơn thức và đa thức không chỉ xuất hiện trong học tập mà còn liên quan đến nhiều ứng dụng thực tế như giải các bài toán về hình học, vật lý, hóa học, cũng như tính toán chi phí trong kinh tế,... Ngoài ra, bạn có thể luyện tập miễn phí với 42.226+ bài tập Đơn thức và đa thức để nắm vững lý thuyết và kỹ năng giải bài tập.

2. Kiến thức trọng tâm cần nắm vững

2.1 Lý thuyết cơ bản

- Đơn thức là gì?

Một đơn thức là biểu thức đại số chỉ gồm một số, một biến, hoặc một tích giữa một số với các biến có lũy thừa tự nhiên. Ví dụ: 5xy25xy^2,3a3bc-3a^3bc,77,x-x,...

- Đa thức là gì?

Một đa thức là một tổng của nhiều đơn thức (mỗi đơn thức gọi là một hạng tử của đa thức). Ví dụ: 3x2y5xy+23x^2y - 5xy + 2,a2+2ab+b2a^2 + 2ab + b^2,...

- Định lý và tính chất chính:

  • Tổng, hiệu của các đơn thức cùng dạng là một đơn thức cùng dạng.
  • Tích của hai đơn thức là một đơn thức.
  • Mỗi đa thức có thể thu gọn bằng cách cộng các đơn thức cùng dạng.
  • - Điều kiện áp dụng và giới hạn:

  • Biến số trong đơn thức và đa thức phải có số mũ là số tự nhiên (không được là số âm hoặc phân số).
  • Không gọi là đơn thức nếu biến ở mẫu hoặc dưới dấu căn bậc lẻ/chẵn.
  • 2.2 Công thức và quy tắc

  • Tính bậc của đơn thức: Tổng số mũ của tất cả biến trong đơn thức.
  • Cộng (hoặc trừ) đa thức:
    + Chỉ cộng trừ các đơn thức cùng dạng (nghĩa là phần biến hoàn toàn giống nhau).
  • Nhân hai đơn thức: Nhân các hệ số, nhân các biến cùng cơ số rồi cộng số mũ.
  • Nhân đa thức với đơn thức: Nhân từng hạng tử của đa thức với đơn thức.
  • - Cách ghi nhớ công thức:

  • Liên hệ với phép tính thông thường: Đơn thức như một "số lớn", đa thức như "tổng các số lớn".
  • Học thuộc các bước xử lý cộng – trừ – nhân cơ bản.
  • 3. Ví dụ minh họa chi tiết

    3.1 Ví dụ cơ bản

    Bài toán: Hãy xác định đơn thức, đa thức trong các biểu thức sau:
    (a)4x2y4x^2y; (b)5x2y+35x - 2y + 3.

    Giải:

  • (a)4x2y4x^2ylà đơn thức, vì chỉ gồm một tích của số với các biến có lũy thừa tự nhiên.
  • (b)5x2y+35x - 2y + 3là đa thức, vì là tổng ba đơn thức.
  • 3.2 Ví dụ nâng cao

    Bài toán: Tính tích của hai đơn thức2x3y-2x^3y5xy25xy^2.

    Giải:

  • Nhân các hệ số:2×5=10-2 \times 5 = -10
  • Nhân các biến cùng cơ số:
    + Vớixx:x3×x1=x3+1=x4x^3 \times x^1 = x^{3+1} = x^4
    + Vớiyy:y1×y2=y1+2=y3y^1 \times y^2 = y^{1+2} = y^3
  • Kết quả:10x4y3-10x^4y^3là đơn thức.
  • Lưu ý: Khi nhân các đơn thức, cẩn thận cộng số mũ đúng theo từng biến tương ứng.

    4. Các trường hợp đặc biệt

  • Bậc của một đa thức là bậc của hạng tử có bậc lớn nhất.
  • Đơn thức bằng 0 được gọi là đơn thức không.
  • Không gọi là đơn thức nếu biến ở mẫu hoặc ở dưới dấu căn.
  • 5. Lỗi thường gặp và cách tránh

    5.1 Lỗi về khái niệm

  • Nhầm giữa đơn thức với đa thức (cho rằng tổng hai đơn thức là đơn thức).
  • Sử dụng nhầm đơn thức có số mũ biến âm hoặc phân số.
  • Cách phân biệt: Đơn thức chỉ có một hạng tử, đa thức là tổng nhiều đơn thức.
  • 5.2 Lỗi về tính toán

  • Nhầm lẫn cộng trừ các đơn thức không cùng dạng.
  • Nhầm cộng số mũ khi cộng các đơn thức.
  • Cách kiểm tra: So sánh kỹ phần biến trước khi cộng/trừ, luôn thử lại với các phương pháp kiểm tra kết quả.
  • 6. Luyện tập miễn phí ngay

    Bạn có thể truy cập 42.226+ bài tập Đơn thức và đa thức miễn phí. Không cần đăng ký, có thể luyện tập ngay lập tức! Theo dõi tiến độ học tập của bạn và cải thiện kỹ năng từng ngày.

    7. Tóm tắt và ghi nhớ

  • Phân biệt kỹ đơn thức và đa thức.
  • Thuộc lòng công thức cộng, trừ, nhân đơn thức và đa thức.
  • Khi làm bài, chú ý bậc, dạng và biến của từng đơn thức/hạng tử.
  • Lên kế hoạch ôn tập thường xuyên qua các bài luyện tập miễn phí.
  • T

    Tác giả

    Tác giả bài viết tại Bạn Giỏi.

    Nút này mở form phản hồi nơi bạn có thể báo cáo lỗi, đề xuất cải tiến, hoặc yêu cầu trợ giúp. Form sẽ tự động thu thập thông tin ngữ cảnh để giúp chúng tôi hỗ trợ bạn tốt hơn. Phím tắt: Ctrl+Shift+F. Lệnh giọng nói: "phản hồi" hoặc "feedback".