Blog

Viết biểu thức dưới dạng bình phương của một tổng hoặc hiệu: Lý thuyết, ví dụ, lỗi thường gặp và bí quyết học tốt

T
Tác giả
5 phút đọc
Chia sẻ:
5 phút đọc

1. Giới thiệu và tầm quan trọng

“Viết biểu thức dưới dạng bình phương của một tổng hoặc hiệu” là một chủ đề quan trọng trong chương trình Toán lớp 8, gắn liền với hằng đẳng thức đáng nhớ. Việc nắm vững kiến thức này không chỉ giúp bạn giải nhanh bài toán rút gọn biểu thức, giải phương trình, mà còn dễ dàng áp dụng khi ôn luyện các kỳ thi. Đây cũng là nền tảng cho kiến thức đại số sau này. Ngoài ra, các dạng bài này còn thường gặp trong thực tế, ví dụ như tính toán diện tích hình vuông, so sánh các giá trị hay biểu diễn các đại lượng một cách gọn gàng hơn.

Trên trang này, bạn có cơ hội luyện tập miễn phí với 42.226+ bài tập về "Viết biểu thức dưới dạng bình phương của một tổng hoặc hiệu"!

2. Kiến thức trọng tâm cần nắm vững

2.1 Lý thuyết cơ bản

- Định nghĩa: Viết biểu thức dưới dạng bình phương của một tổng hoặc hiệu chính là biến đổi một biểu thức về dạng(A+B)2(A+B)^2hoặc(AB)2(A-B)^2, vớiAA,BBlà các biểu thức hoặc số.
- Hằng đẳng thức cần nhớ:

(A+B)2=A2+2AB+B2(A+B)^2 = A^2 + 2AB + B^2
(AB)2=A22AB+B2(A-B)^2 = A^2 - 2AB + B^2
- Ý nghĩa: Khi biểu thức có dạngA2+2AB+B2A^2 + 2AB + B^2hoặcA22AB+B2A^2 - 2AB + B^2thì đó chính là bình phương của một tổng hoặc hiệu.

2.2 Công thức và quy tắc

- Công thức cần thuộc lòng:
+(A+B)2=A2+2AB+B2(A+B)^2 = A^2 + 2AB + B^2
+(AB)2=A22AB+B2(A-B)^2 = A^2 - 2AB + B^2
- Cách ghi nhớ hiệu quả: Hãy chú ý đến dấu của hạng tử 2AB2AB, dấu củaB2B^2luôn là dương.
- Điều kiện sử dụng: Áp dụng khi biểu thức có đúng cấu trúc ba hạng tử A2A^2,2AB2AB(hoặc2AB-2AB), và B2B^2.
- Biến thể công thức:
+ Dấu "+2AB" → bình phương tổng
+ Dấu "-2AB" → bình phương hiệu

3. Ví dụ minh họa chi tiết

3.1 Ví dụ cơ bản

Bài toán: Viết biểu thứcx2+2xy+y2x^2 + 2xy + y^2dưới dạng bình phương của một tổng hoặc hiệu.

Lời giải:

- Quan sát thấy:x2x^2là bình phương củaxx,y2y^2là bình phương củayy,2xy2xycó dạng2×x×y2 \times x \times y
- Vậy biểu thức có dạngA2+2AB+B2A^2 + 2AB + B^2vớiA=xA=x,B=yB=y
- Do đó:x2+2xy+y2=(x+y)2x^2 + 2xy + y^2 = (x+y)^2

Lưu ý: Nếu không có số 22 đứng trướcxyxy, không thể ghép thành bình phương của một tổng hoặc hiệu thông thường.

3.2 Ví dụ nâng cao

Bài toán: Viết biểu thức4x212xy+9y24x^2 - 12xy + 9y^2dưới dạng bình phương của một tổng hoặc hiệu.

Lời giải:
-4x2=(2x)24x^2 = (2x)^2
-9y2=(3y)29y^2 = (3y)^2
-12xy=2×(2x)×(3y)×(1)-12xy = 2 \times (2x) \times (3y) \times (-1)
- Biểu thức có dạngA22AB+B2A^2 - 2AB + B^2vớiA=2xA=2x,B=3yB=3y
- Do đó:4x212xy+9y2=(2x3y)24x^2 - 12xy + 9y^2 = (2x - 3y)^2

Kỹ thuật: Đôi khi phải tách hệ số để nhận biếtAABB.

4. Các trường hợp đặc biệt

- Biểu thức không có đủ 3 hạng tử hoặc hệ số khác không phù hợp, KHÔNG thể viết thành bình phương tổng/hiệu.
- Phải kiểm tra hệ số 2 trướcABAB(hoặc2-2trướcABAB).
- Khi biểu thức xuất hiện dấu trừ hoặc số âm, cần chú ý chọn tổng hay hiệu.
- Có thể liên quan tới các hằng đẳng thức khác như hiệu hai bình phương, nhưng không được nhầm lẫn.

5. Lỗi thường gặp và cách tránh

5.1 Lỗi về khái niệm

  • - Nhầm lẫn khái niệm bình phương tổng và bình phương hiệu.
    - Không kiểm tra hệ số 2.
    - Định nghĩa chưa rõ ràng về AABB.
  • 5.2 Lỗi về tính toán

  • - Quên bình phương cho cả AABB.
    - Sai dấu2AB2ABkhi chuyển dấu từ 2AB2ABsang2AB-2AB.
    - Không đặt đúng hệ số choAABB(phải xét cả số nếu cần).
    - Kiểm tra: Sau khi viết lại, khai triển kiểm tra lại xem đúng về lại biểu thức cũ không.
  • 6. Luyện tập miễn phí ngay

    - Truy cập 42.226+ bài tập Viết biểu thức dưới dạng bình phương của một tổng hoặc hiệu miễn phí.
    - Không cần đăng ký, bắt đầu luyện tập ngay lập tức.
    - Theo dõi tiến độ học tập, cải thiện kỹ năng mỗi ngày với hệ thống thống kê kết quả thông minh.

    7. Tóm tắt và ghi nhớ

  • - Điểm chính cần nhớ: Chỉ khi biểu thức đúng dạngA2±2AB+B2A^2 \pm 2AB + B^2mới viết được thành bình phương tổng/hiệu.
    - Checklist kiến thức:
    Nhận ra dạng 3 hạng tử đặc biệt.
    Kiểm tra hệ số 2 tạiABAB.
    * Xác định đúngAA,BBkể cả khi có hệ số.

    - Kế hoạch ôn tập hiệu quả:
    + Làm bài tập thực hành mỗi ngày để thành thạo nhận dạng và biến đổi.
    + Mỗi khi giải xong bài, hãy kiểm tra lại bằng cách khai triển.
    + Tổng hợp các dạng đặc biệt dễ nhầm lẫn để tránh lỗi.

    Chúc các bạn học tốt và chinh phục mọi bài tập về viết biểu thức dưới dạng bình phương của một tổng hoặc hiệu!
  • T

    Tác giả

    Tác giả bài viết tại Bạn Giỏi.

    Nút này mở form phản hồi nơi bạn có thể báo cáo lỗi, đề xuất cải tiến, hoặc yêu cầu trợ giúp. Form sẽ tự động thu thập thông tin ngữ cảnh để giúp chúng tôi hỗ trợ bạn tốt hơn. Phím tắt: Ctrl+Shift+F. Lệnh giọng nói: "phản hồi" hoặc "feedback".